Is deze foto AI? Wat u zelf kunt controleren

Bepaal eerst wat de foto zou moeten bewijzen

Schrijf vóór de technische controle op welke bewering u onderzoekt. Gaat het om een foto die vandaag zou zijn gemaakt, een portret van een bepaalde persoon, bewijs van schade of alleen een illustratie? Een echte foto kan met een onjuist bijschrift worden gedeeld. Een synthetisch beeld kan juist duidelijk als illustratie zijn aangeduid.

Houd de vragen uit elkaar. Of een bestand AI-signalen bevat, is niet hetzelfde als de vraag wie het publiceerde, waar het werd gemaakt of of de beschreven gebeurtenis plaatsvond. Door de bewering vooraf precies te formuleren, voorkomt u dat één aanwijzing een veel ruimere conclusie krijgt.

• Bewaar het bijschrift, de URL, de accountnaam en het tijdstip van ontvangst.
• Noteer welke beslissing van de uitkomst afhangt.
• Schrijf op welke informatie nog ontbreekt en wie die kan leveren.

Bewaar de beste beschikbare versie

Gebruik zo mogelijk het vroegste bestand in de hoogste beschikbare kwaliteit en sla het niet opnieuw op. Een berichtenapp, screenshot of fotobewerker kan metadata verwijderen en nieuwe compressieranden maken. Bewaar daarnaast een schermafbeelding van de volledige publicatie, omdat het bestand zelf geen accountnaam, bijschrift of reacties bevat.

Heeft u alleen een screenshot, dan kunt u die nog steeds onderzoeken. Vermeld wel dat de controle over die screenshot gaat. Uitsnede, interface-elementen en compressie zijn dan onderdeel van het bestand en kunnen technische signalen verbergen of juist toevoegen.

Zoek met de hele foto en met bruikbare uitsneden

Met Google Lens kunt u een bestand, afbeeldings-URL of afbeelding op een webpagina gebruiken om soortgelijke beelden en pagina’s te vinden. Begin met de volledige foto. Probeer daarna een paar gerichte uitsneden, bijvoorbeeld van een gebouw, kledingstuk, voertuig of opvallend deel van de achtergrond.

Vergelijk publicatiedata, uitsneden en bijschriften. Een oudere versie kan laten zien dat een echte foto aan een nieuw verhaal is gekoppeld of dat slechts één deel is aangepast. Geen zoekresultaat betekent niet dat de afbeelding nieuw of door AI gemaakt is: de bron kan privé zijn, niet geïndexeerd zijn of sterk zijn veranderd.

• Google Help: zoeken met een afbeelding
• Google Help: meer informatie over een afbeelding

Vind de oorspronkelijke bron, niet alleen de eerste repost

Het eerste zoekresultaat is zelden automatisch de maker. Open de pagina’s, vergelijk datums en zoek de vroegste publicatie die u daadwerkelijk kunt bevestigen. Kijk of de vermeende fotograaf, organisatie of nieuwsbron een volledigere versie heeft geplaatst en of andere beelden van dezelfde plaats of gebeurtenis overeenkomen.

De functie ‘Over deze afbeelding’ kan, wanneer zij beschikbaar is, tonen wanneer Google een vergelijkbaar beeld voor het eerst zag en hoe andere websites het gebruiken. Zie dat als een spoor, niet als een eindbeslissing. De datum waarop Google iets zag is niet noodzakelijk de opnamedatum, en een veel gedeelde beschrijving hoeft niet juist te zijn.

Lees metadata en Content Credentials voorzichtig

Gewone metadata kan informatie bevatten over een apparaat, programma of datum. Die velden kunnen worden aangepast of tijdens het delen verdwijnen. Een EXIF-datum is daarom geen zelfstandig bewijs. Controleer of zij past bij de rest van het dossier en maak van ontbrekende metadata geen beschuldiging.

Content Credentials op basis van C2PA kunnen ondertekende informatie over herkomst en bepaalde bewerkingen vastleggen. Een geldige credential kan dus nuttig zijn, maar garandeert niet dat de volledige voorgeschiedenis beschikbaar is. Omgekeerd bewijst het ontbreken ervan niets: veel camera’s maken geen credentials en platforms, exports en screenshots kunnen ze verwijderen.

• C2PA: veelgestelde vragen over Content Credentials

Gebruik visuele afwijkingen als vragen, niet als bewijs

Vreemde vingers, vervormde letters, onlogische reflecties of een instabiele rand kunnen aanleiding zijn om beter te kijken. Ze zijn geen universele kenmerken van AI. Nieuwe modellen maken zulke details steeds overtuigender, terwijl compressie, portretmodus, HDR en gewone retouche een echte foto vreemd kunnen laten lijken.

Maak van iedere afwijking een controleerbare vraag. Lijkt een logo verkeerd, vergelijk het dan met officiële beelden. Klopt de verlichting niet, zoek andere opnamen van dezelfde scène. Een waarneming wordt sterker door een onafhankelijke bron, niet door dezelfde pixels steeds verder te vergroten.

• Noem een foto niet echt alleen omdat handen en tekst overtuigend zijn.
• Noem een foto niet synthetisch vanwege één vreemde rand of reflectie.
• Onderscheid volledige generatie, plaatselijke bewerking en een onjuist bijschrift.

Behandel de uitslag van een detector als een apart signaal

Een detector vergelijkt de geüploade kopie met kenmerken die tijdens ontwikkeling zijn geleerd. De uitkomst kan veranderen door formaat, compressie, uitsnede en nabewerking. Een hoge score kan reden zijn voor verder onderzoek; een lage score bevestigt niet dat het beeld, de persoon of het verhaal echt is.

De standaardcontrole van DeepfakePolicy accepteert JPG, PNG en WebP tot 50 MB. Een GIF mag maximaal 20 MB zijn en alleen het eerste beeld wordt onderzocht. Het rapport toont detectorbevindingen, beschikbare bestandsinformatie en vervolgstappen. De standaardcontrole voert niet automatisch een omgekeerde beeldzoekopdracht uit. Vanuit een opgeslagen rapport kan aanvullend bronnenonderzoek tegen extra credits worden gestart.

De controle is geen universele Photoshop-detector en kan niet uit iedere kopie de maker of een specifiek generatiemodel afleiden. Gebruik het resultaat om onderzoek te prioriteren en vast te leggen, niet om automatisch fraude, identiteit of intentie vast te stellen.

• Open de AI-afbeeldingsdetector
• NIST AI 100-4: technische benaderingen voor synthetische content

Fictief voorbeeld: een echte foto met een onjuist bijschrift

Stel dat in een buurtgroep een foto verschijnt met het bijschrift ‘de hoofdstraat na de storm van vanochtend’. U bewaart het bericht en het ontvangen bestand. Zoeken met de volledige foto geeft geen duidelijk resultaat, maar een uitsnede van een gebouw op de achtergrond leidt naar een nieuwsbericht van twee jaar eerder uit een andere stad.

De verzonden kopie bevat geen bruikbare herkomstgegevens en de technische controle geeft geen sterk genoeg signaal om AI-generatie vast te stellen. De juiste conclusie is dus niet ‘echt’ of ‘AI’. Wel staat vast dat deze kopie in een context is gedeeld die niet overeenkomt met de teruggevonden eerdere bron. Of de pixels daarnaast zijn bewerkt, blijft open.

Heeft de afbeelding gevolgen voor een betaling, afwijzing, sanctie of beschuldiging, stop dan een automatische beslissing. Vraag het origineel op, bewaar de gevonden pagina’s en laat iemand de bronnen en resterende onzekerheid beoordelen.

Noteer wat vaststaat en wat onzeker blijft

Sluit af met drie korte onderdelen: wat u rechtstreeks hebt waargenomen, wat externe bronnen bevestigen en wat u met het beschikbare materiaal niet kunt bepalen. Vermeld welke kopie u onderzocht, wanneer u dat deed en welke hulpmiddelen u gebruikte.

Kies daarna een evenredige vervolgstap: vraag het origineel, neem via een onafhankelijk kanaal contact op met de bron, deel de afbeelding voorlopig niet verder of draag het dossier over. Goede verificatie maakt onzekerheid zichtbaar en de volgende controle duidelijk; zij verzint geen zekerheid die het bestand niet bevat.

• Vastgesteld: rechtstreeks waargenomen of door een controleerbare bron bevestigd.
• Signaal: technische uitkomst met onzekerheid en beperkingen.
• Open: ontbrekende, tegenstrijdige of niet-verifieerbare informatie.